Τα ανυψωτικά μηχανήματα χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα βιομηχανικών, κατασκευαστικών και τεχνικών κλάδων, ενώ η χρήση τους διευκολύνει την αποδοτικότερη μεταφορά φορτίων ή ανθρώπων σε ύψος. Η πιστοποίηση ανυψωτικών μηχανημάτων είναι υποχρεωτική από την εθνική νομοθεσία (ΦΕΚ 1186/2003) για την ασφαλέστερη λειτουργία τους, την προστασία των χειριστών, των μεταφερόμενων προϊόντων αλλά και των εγκαταστάσεων όπου βρίσκονται.
Τα ανυψωτικά μηχανήματα κατηγοριοποιούνται βάσει επικινδυνότητας (Υψηλή Υ1, Υψηλή Υ2, Μεσαία και Χαμηλή) και υπόκεινται σε Αρχικό και Περιοδικό έλεγχο από Διαπιστευμένο Φορέα Ελέγχων.
Αρχικός Έλεγχος Ανυψωτικών Μηχανημάτων (για πρώτη φορά)
Γερανοί, γερανογέφυρες, περονοφόρα, καλαθοφόρα οχήματα, ανυψωτικά μηχανήματα οχημάτων, μηχανήματα έργων, εξέδρες εργασίας, αντλίες σκυροδέματος, αναβατόρια και άλλα μηχανήματα έργων υποβάλλονται υποχρεωτικά σε αρχικό έλεγχο για την εξασφάλιση της ορθής εγκατάστασης και λειτουργίας τους.
Ο Αρχικός Έλεγχος τύπου ΑΑ πρέπει να πραγματοποιείται άμεσα μετά την εγκατάσταση ή έως και εντός 24 μηνών, ανάλογα με την κατηγορία επικινδυνότητας του ανυψωτικού μηχανήματος.
Για τον αρχικό έλεγχο, όλα τα ανυψωτικά μηχανήματα που εισήχθησαν και λειτουργούν εντός της Ε.Ε. μετά τις 31.12.1994 πρέπει να έχουν σήμανση CE και Δήλωση συμμόρφωσης CE του κατασκευαστή τους στην Ευρωπαϊκή Οδηγία περί μηχανών, όπως ίσχυε κατά την ημερομηνία κατασκευής του ανυψωτικού.
Επιπλέον, ο αρχικός έλεγχος ανυψωτικών που εγκαταστάθηκαν, λειτούργησαν, μετατράπηκαν ή υπέστησαν σοβαρή μετατροπή μετά τις 25.02.2004, απαιτεί τον Τεχνικό Φάκελο του κατασκευαστή για την αξιολόγηση, όπως κατά περίπτωση προβλέπεται από την εν ισχύ Ευρωπαϊκή Οδηγία περί μηχανών.
Αντίθετα, για παλαιότερα μηχανήματα με κατασκευή πριν από τις 01.01.1995, η Δήλωση CE δεν είναι απαραίτητη στον αρχικό έλεγχο. Εάν, ωστόσο, το έτος κατασκευής δεν τεκμαίρεται από την πινακίδα κατασκευαστή του μηχανήματος, τότε είναι υποχρεωτική η Υπεύθυνη Δήλωση/Βεβαίωση του ιδιοκτήτη σχετικά με το έτος κατασκευής.
Περιοδικός Έλεγχος Ανυψωτικών Μηχανημάτων
Ο περιοδικός έλεγχος διακρίνεται σε Έλεγχο τύπου Α (πλήρης έλεγχος) και Έλεγχο τύπου Β (μερικός έλεγχος) με περιοδικότητα από 1 έως 5 έτη, ανάλογα με την κατηγορία κινδύνου του μηχανήματος.
Για την πιστοποίηση κάθε ανυψωτικού, πέρα από τον επιτόπιο έλεγχο, απαιτούνται επίσης το προηγούμενο πιστοποιητικό ελέγχου ή/και η Δήλωση CE ή/και ο Τεχνικός Φάκελος κατασκευής του ανυψωτικού μηχανήματος.
Η μη ύπαρξη πιστοποιητικού σε ισχύ επισύρει πρόστιμο από κρατικές υπηρεσίες ελέγχου έως 2500€ ανά ανυψωτικό σύμφωνα και με το ΦΕΚ 2062/Β/2013.